A

Ablasyon

Kaynak Süreci

Yüzeydeki malzemenin lazer enerjisiyle ani buharlaştırılarak kaldırılması. Lazer temizlemenin çalışma prensibidir.

Acil Stop

Güvenlik

Tek hareketle makinenin enerjisini kesen kırmızı mantar buton. Lazer, gaz ve tel beslemesi aynı anda durur.

Akış Anahtarı

Soğutma

Soğutma suyunun gerçekten dolaştığını denetleyen emniyet elemanı. Akış kesildiğinde lazeri durdurur.

Akış Ölçer

Koruyucu Gaz

Koruyucu gazın dakikada kaç litre aktığını gösteren ölçüm elemanı. Basınç değil, debi okunur.

Alın Kaynağı

Kaynak Süreci

İki parçanın uç uca getirilerek birleştirildiği bağlantı tipi. Lazerde en az boşluğa izin veren, en temiz hazırlık isteyen ek şeklidir.

Alüminyum Kaynağı

Kaynak Süreci

Yüksek ısı iletimi, yüzeydeki oksit tabakası ve yansıtıcılığı nedeniyle çelikten belirgin biçimde zor olan kaynak türü. Aynı kalınlık için daha fazla güç ister.

Anahtar Deliği Modu

Kaynak Süreci

Enerji yoğunluğunun metali buharlaştırıp dar bir kanal açtığı çalışma rejimi. Derin ve dar dikişler bu şekilde oluşur.

Anahtarlı Şalter

Güvenlik

Lazerin yalnızca yetkili kişi tarafından çalıştırılmasını sağlayan anahtarlı devre. Sınıf 4 lazerlerde standart güvenlik donanımıdır.

AR Kaplama

Optik

Optik parçaların yüzeyindeki ince yansıma önleyici katman. Işının kayıpsız geçmesini sağlar ve çalışılan dalga boyuna göre üretilir.

Aralık Toleransı

Kaynak Süreci

Birleşecek parçalar arasında kabul edilebilen boşluk miktarı. Lazer kaynağında bu tolerans dar tutulur.

Argon

Koruyucu Gaz

Soy gaz olduğu için metalle tepkimeye girmeyen koruyucu gaz. Kararlı ve temiz dikiş istenen işlerde yaygın kullanılır.

Arıza Bildirimi

Genel

Sorunun servise iletilme biçimi. İçeriği, çözüm süresini doğrudan belirler.

Arka Gaz Koruması

Koruyucu Gaz

Dikişin kök tarafına da koruyucu gaz verilmesi. Boru ve kapalı hacimlerde arka yüzeyin oksitlenmesini önler.

Ayak Pedalı

Kontrol ve Yazılım

Lazeri tetikleyen ayak anahtarı. Kablosu ve içindeki mikro anahtar yıprandığında kesik atış ya da hiç ateşlememe görülür.

Azot

Koruyucu Gaz

Koruyucu gaz olarak kullanılan, argona göre daha ekonomik seçenek. Bazı malzemelerde uygundur, bazılarında tercih edilmez.

B

Bakır Kaynağı

Kaynak Süreci

Işını en çok geri yansıtan ve ısıyı en hızlı dağıtan malzeme. Yansıtıcı yüzeyi nedeniyle hem zor hem de makine için riskli bir iştir.

Bindirme Kaynağı

Kaynak Süreci

Parçaların üst üste bindirilip üstten kaynatıldığı bağlantı. Sacların birbirine tam oturması, dikişin sağlamlığını doğrudan belirler.

Bindirme Oranı

Kaynak Süreci

Darbeli kaynakta art arda gelen atışların birbirinin üzerine ne kadar bindiğini gösteren oran. Frekans ile ilerleme hızının ilişkisinden çıkar.

Bitiş Krateri

Kaynak Süreci

Dikişin sonlandığı noktada oluşan çukur. Lazer aniden kesildiğinde erimiş metal boşluğu dolduramadan katılaşır.

C

CE İşareti

Güvenlik

Üreticinin, ürünün ilgili Avrupa mevzuatındaki gerekliliklere uygun olduğunu beyan ettiğini gösteren işaret.

Chiller

Mekanik

Lazer kaynağını ve kaynak kafasını su döngüsüyle soğutan ünite. Sıcaklık ve su kalitesi doğrudan makine ömrünü etkiler.

Cürüf

Kesim Süreci

Kesim aralığından tam atılamayıp alt kenarda katılaşan erimiş metal. Gaz basıncı, odak konumu ve hız uyumsuzluğunun ilk işaretidir.

Ç

Çalışma Saati Sayacı

Kontrol ve Yazılım

Makinenin ve lazerin toplam çalışma süresini gösteren sayaç. Bakım planlaması bu değere göre yapılır.

Çarpılma

Kaynak Süreci

Isınan ve soğuyan metalin geri çekmesiyle parçanın ölçü ve biçim değiştirmesi. Isı girdisi arttıkça büyür.

Çekme Testi

Ölçü ve Birim

Kaynaklı numunenin kopana kadar çekilerek bağlantının dayanımının ölçülmesi. Dikişin gerçekten taşıyıp taşımadığını gösteren en doğrudan yöntemdir.

Çift Devre Soğutma

Soğutma

Rezonatör ile kaynak kafasının birbirinden bağımsız iki devrede soğutulduğu chiller yapısı. Her devrenin sıcaklığı ayrı ayarlanır.

Çinko Buharı

Kaynak Süreci

Galvanizli sac kaynağında kaplamanın buharlaşmasıyla oluşan basınçlı gaz. Dikiş içinde gözenek, yüzeyde patlama izi bırakır.

Çok Fonksiyonlu Makine

Mekanik

Kaynak, kesme, temizleme ve punta gibi işlemlerin tek gövde üzerinde toplandığı makine tipi. Aparat ve program değiştirilerek farklı işlere geçilir.

D

Dalga Boyu

Optik

Lazer ışığının rengi sayılabilecek fiziksel büyüklük. Fiber lazer kaynak makineleri 1064-1080 nm bandında, yakın kızılötesinde çalışır.

Darbe Enerjisi

Elektronik

Tek bir darbenin taşıdığı enerji miktarı; joule ile ifade edilir. Tepe gücü ile darbe süresinin çarpımından çıkar.

Darbe Süresi

Elektronik

Tek bir lazer darbesinin ne kadar sürdüğü. Nanosaniye, mikrosaniye veya milisaniye mertebesinde olabilir.

Darbeli Mod

Elektronik

Lazerin sürekli değil, aralıklı atımlar hâlinde çalışması. Isı girdisini sınırlamak ve ince malzemede kontrol sağlamak için kullanılır.

Deiyonize Su

Mekanik

Soğutma devresinde kullanılan, iyonları arındırılmış su. Kireç ve iletkenlik kaynaklı sorunları önlemek için tercih edilir.

Delme

Kesim Süreci

Kesime başlamadan önce sacın bir noktada baştan sona delinmesi. Kalın malzemede kademeli olarak yapılır.

Destek Kollu Punta Kaynak Makinesi

Mekanik

Kaynak kafasının yaylı bir denge kolu üzerinde asılı durduğu tezgâh tipi sistem. Operatör kafanın ağırlığını taşımaz.

Devreye Alma

Genel

Makinenin kurulup ilk kez çalıştırılması ve teslim edilmeden önce yapılan kontrollerin tamamı.

Dikiş Genişliği

Kaynak Süreci

Kaynak dikişinin yüzeyde kapladığı genişlik. Spot çapı, salınım genliği ve odak konumu birlikte belirler.

Dikiş Kaynağı

Kaynak Süreci

Kesintisiz bir hat boyunca yapılan kaynak. Sızdırmazlık ve süreklilik gerektiren bağlantılarda tercih edilir.

Dikiş Takip Sistemi

Kontrol ve Yazılım

Kaynak hattındaki sapmayı algılayıp kafanın yolunu gerçek zamanlı düzelten sistem. Uzun ve tolerans sapmalı parçalarda kullanılır.

Dolgu Teli

Kaynak Süreci

Kaynak bölgesine ilave edilen tel. Boşluk kapatmak, dikişi beslemek veya kimyasal bileşimi ayarlamak için kullanılır.

Donma Koruması

Soğutma

Soğutma devresinin düşük sıcaklıkta donmasını önlemek için alınan önlemler. Isıtılmayan atölyelerde kış aylarının en kritik konusudur.

Duman Emiş

Güvenlik

Kaynak ve temizleme sırasında açığa çıkan duman ve partikülleri kaynağında yakalayan sistem. Solunum sağlığı için gereklidir.

Duruş Maliyeti

Genel

Makine çalışmadığı süre boyunca ortaya çıkan gerçek kayıp. Yalnızca tamir gideri değil, duran üretim ve gecikmiş teslimat da buna dâhildir.

Duty Cycle

Elektronik

Bir çevrimde lazerin açık kaldığı sürenin toplam süreye oranı. Yüzde olarak ifade edilir ve ortalama gücü belirler.

E

El Tipi Lazer Kaynak Makinesi

Mekanik

Kaynak kafasının operatör tarafından elde tutulduğu, fiber kablo ile beslenen kaynak makinesi tipi. Sabit tezgâh yerine parçanın yanına gidilerek çalışılır.

Elektriksel Parazit

Elektronik

Güç kabloları ve çevredeki cihazlardan yayılan, kontrol sinyallerini bozan elektriksel gürültü. Kararsız ve tekrarlanamayan arızaların gizli nedenidir.

Enerji Yoğunluğu

Optik

Birim alana düşen enerji miktarı; genellikle joule/cm² ile ifade edilir. İşlemin yüzeyde ne yapacağını belirleyen eşik değerdir.

Enkoder

Elektronik

Bir milin ya da eksenin konumunu ve dönüş miktarını elektriksel sinyale çeviren geri besleme elemanı. Servo sistemlerin gözüdür.

Erime Havuzu

Kaynak Süreci

Lazerin altında metalin sıvı hâlde bulunduğu küçük bölge. Dikişin kalitesi, bu havuzun kararlılığına ve havanın etkisinden yalıtılmasına bağlıdır.

F

Farklı Metal Kaynağı

Kaynak Süreci

Birbirinden farklı iki metalin birleştirilmesi. Erime sıcaklıkları ve genleşme davranışları farklı olduğu için sonuç malzeme çiftine göre çok değişir.

Faz Dengesizliği

Elektronik

Üç fazlı beslemede fazlar arasındaki gerilim farkının artması. Makinede ısınma, titreşim ve koruma devrelerinin devreye girmesine yol açar.

Fiber Çekirdek Çapı

Optik

Işının içinden geçtiği cam çekirdeğin mikron cinsinden çapı. El tipi kaynak makinelerinde yaygın değerler 50 ve 100 mikron civarındadır.

Fiber Kablo Uzunluğu

Mekanik

Rezonatör ile kaynak kafası arasındaki fiber optik kablonun boyu. Çalışma yarıçapını belirler.

Fiber Lazer

Elektronik

Işının katkılı bir optik fiber içinde üretilip yükseltildiği lazer tipi. Kaynak, kesim ve temizleme makinelerinin çoğu bu teknolojiyi kullanır.

Fiber Optik Kablo

Optik

Rezonatörde üretilen ışını kaynak kafasına taşıyan cam çekirdekli kablo. Zorlanma ve kırılmaya karşı en hassas bileşenlerden biridir.

Fikstür

Mekanik

Parçaları kaynak sırasında doğru konumda ve sabit tutan bağlama düzeneği. Seri işlerde kaliteyi belirleyen asıl unsurdur.

Frekans

Elektronik

Saniyede üretilen darbe sayısı ya da salınım hareketinin saniyedeki tekrar sayısı. Hertz (Hz) ile ifade edilir.

G

Galvo Motor

Elektronik

Küçük bir aynayı çok hızlı açılandırarak ışını hareket ettiren motor. Kaynak kafalarındaki salınım hareketini bu motorlar üretir.

Garanti Dışı Parça

Genel

Kullanıma ve dış etkiye bağlı olduğu için makine garantisi kapsamında değerlendirilmeyen parçalar. Kaynak kafası, optik parçalar ve fiber optik kablo bu grupta yer alır.

Gaz Debisi

Koruyucu Gaz

Birim zamanda akan koruyucu gaz miktarı. Genellikle litre/dakika olarak ölçülür ve akış ölçerden ayarlanır.

Gaz Saflığı

Koruyucu Gaz

Koruyucu gazın içindeki safsızlık oranı. Lazer kaynağında yüksek saflık standarttır; düşük saflık dikişte oksitlenme ve gözenek yapar.

Gaz Tüketimi

Koruyucu Gaz

Belirli bir işte birim zamanda harcanan koruyucu ya da kesim gazı miktarı. İşletme giderinin önemli kalemlerinden biridir.

Geri Yansıma

Optik

Işının iş parçasından optik yola geri dönmesi. Özellikle bakır, alüminyum ve pirinç gibi yansıtıcı malzemelerde risk oluşturur.

Gerilim Giderme

Kaynak Süreci

Kaynak sonrası parçadaki iç gerilmeleri azaltmak için uygulanan kontrollü ısıl işlem. Ölçü kararlılığını artırır.

Göz Güvenliği Mesafesi

Güvenlik

Işının, koruma olmadan göze zarar vermeyeceği kabul edilen en yakın mesafe. Güvenlik alanının büyüklüğü buna göre belirlenir.

Güç Ölçer

Ölçü ve Birim

Makinenin gerçekte kaç watt çıkış verdiğini ölçen cihaz. Ekrandaki değerle ölçülen değer arasındaki fark, optik yol ya da rezonatör sorununu gösterir.

Güç Yoğunluğu

Optik

Birim alana düşen lazer gücü. Aynı watt değeri, spot küçüldükçe çok daha yüksek güç yoğunluğu anlamına gelir.

H

Hata Kodu

Kontrol ve Yazılım

Makinenin ekranda gösterdiği, arızanın hangi devreden geldiğini anlatan kod. Aynı kod farklı markalarda farklı anlama gelebilir.

Hava Filtresi

Sarf Malzeme

Chiller ve pano soğutmasında havayı süzen filtre. Atölye tozunun ısı değiştirici üzerine oturmasını engeller.

Hava Soğutmalı Sistem

Soğutma

Rezonatörün ve kafanın hava akışıyla soğutulduğu makine yapısı. Chiller ve su devresi bulunmaz.

I

Interlock

Güvenlik

Belirli bir koşul sağlanmadığında lazerin çalışmasını engelleyen güvenlik devresi. Kapı açıldığında sistemi durdurması tipik örnektir.

IP Koruma Sınıfı

Elektronik

Bir cihazın katı cisimlere ve suya karşı korunma derecesini gösteren iki haneli kod. İlk hane toz ve cisim, ikinci hane su içindir.

Isı Girdisi

Kaynak Süreci

Birim dikiş uzunluğuna giren enerji miktarı. Güç ile kaynak hızının oranından çıkar; çarpılmanın ve ITAB genişliğinin asıl belirleyicisidir.

Işın Birleştirici

Optik

Birden fazla pompa diyodundan gelen ışığı tek bir fibere toplayan optik bileşen. Rezonatörün güç kapasitesini belirleyen yapılardan biridir.

Işın Kalitesi

Optik

Işının ne kadar küçük bir noktaya odaklanabildiğini anlatan ölçü. M² değeri 1e yaklaştıkça ışın daha iyi odaklanır.

Işın Parametre Çarpımı

Optik

Işın kalitesini sayıyla ifade eden değer; bel yarıçapı ile ışının açılma açısının çarpımıdır. mm·mrad birimiyle yazılır, küçük olması daha iyi ışın anlamına gelir.

Işın Yolu

Optik

Işının rezonatörden çıkıp iş parçasına ulaşana kadar geçtiği güzergâhın tamamı: fiber optik kablo, QBH, kolimatör, ayna, odak lensi ve koruma camı.

ITAB

Kaynak Süreci

Erimeyen ama ısıdan etkilenerek yapısı değişen bölge. Dikişin hemen yanındaki bu şerit, malzemenin davranışını değiştirebilir.

İ

İkinci El Makine Kontrolü

Genel

Kullanılmış bir lazer makinesi alınmadan önce yapılması gereken teknik değerlendirme. Dış görünüş gerçek durumu göstermez.

İletim Modu

Kaynak Süreci

Malzemenin buharlaşmadan, ısı iletimiyle eridiği rejim. Sığ ama geniş ve düzgün yüzeyli dikişler verir.

İyon Değiştirici Reçine

Soğutma

Soğutma suyunu deiyonize hâlde tutan filtre dolgusu. Doyduğunda suyun iletkenliği yükselir ve koruma devreleri uyarı vermeye başlar.

J

Jeneratörle Çalışma

Elektronik

Şebeke yerine jeneratörden beslenerek çalışma. Şantiye ve saha işlerinde gündeme gelir, ek koşullar ister.

K

Kaçak Akım Rölesi

Güvenlik

Elektriğin istenmeyen bir yoldan, örneğin gövde üzerinden akması durumunda devreyi kesen koruma elemanı. Can güvenliği için zorunludur.

Kalibrasyon

Mekanik

Makinenin gösterdiği değerlerin gerçekte ölçülenle uyumunun kontrol edilmesi ve gerekiyorsa düzeltilmesi.

Kapasitif Yükseklik Kontrolü

Kesim Süreci

Kesim kafasının sac yüzeyine olan mesafesini elektriksel kapasite değişimiyle ölçüp sabit tutan sistem. Odak konumunun korunmasını sağlar.

Kaplama Sökme

Kaynak Süreci

Boya, çinko, oksit ya da yağ tabakasının lazerle yüzeyden kaldırılması. Kaynak öncesi hazırlıkta ve restorasyonda kullanılır.

Katkılı Fiber

Elektronik

İçine ışık yayan elementler eklenmiş özel optik fiber. Fiber lazerde ışın burada üretilip yükseltilir.

Kaynak Ağzı

Kaynak Süreci

Parçaların birleşecek yüzeylerinin hazırlanma ve birbirine oturma biçimi. Lazer kaynağında sonucu en çok belirleyen hazırlıktır.

Kaynak Hızı

Kaynak Süreci

Kafanın dikiş hattı boyunca ilerleme hızı. Güçle birlikte birim uzunluğa giren ısıyı belirler.

Kaynak Kabiliyeti

Kaynak Süreci

Bir malzemenin, kabul edilebilir kalitede kaynak edilebilme derecesi. Bileşim, kalınlık, yüzey durumu ve bağlantı biçimi birlikte belirler.

Kaynak Kafası

Mekanik

Optik grubu, salınım mekanizmasını, gaz ve tel yollarını bir arada tutan uç birim. Operatörün elinde tuttuğu parçadır.

Kaynak Pozisyonu

Kaynak Süreci

Dikişin uzaydaki konumu: düz, yatay, dik ya da tavan. Erimiş metalin yer çekimi altındaki davranışını belirler.

Kaynak Reçetesi

Kontrol ve Yazılım

Belirli bir iş için doğrulanmış parametre seti: güç, hız, frekans, salınım, gaz debisi ve tel hızı. Makinede program olarak kaydedilir.

Kaynak Sırası

Kaynak Süreci

Dikişlerin hangi bölgede, hangi yönde ve hangi sırayla yapılacağının planlanması. Çarpılmayı kontrol etmenin etkili yollarından biridir.

Kenar Kalitesi

Kesim Süreci

Kesilen yüzeyin pürüzlülüğü, dikliği ve oksit durumu. Parçanın sonradan kaynatılıp kaynatılamayacağını belirler.

Kerf

Kesim Süreci

Kesim sırasında malzemeden kaldırılan aralığın genişliği. Parça ölçüleri hesaplanırken bu pay hesaba katılır.

Kesim Gazı

Kesim Süreci

Kesim sırasında erimiş metali kesim aralığından dışarı atan basınçlı gaz. Kaynaktaki koruyucu gazdan farklı bir işi vardır.

Kesim Kapasitesi

Kesim Süreci

Bir makinenin belirli malzemede güvenle kesebildiği en yüksek kalınlık. Güç, gaz ve kafa yapısı birlikte belirler.

Kişisel Koruyucu Donanım

Güvenlik

Operatörün üzerinde bulunması gereken koruyucu ekipmanın tamamı: uygun dalga boyuna göre seçilmiş gözlük, eldiven, yanmaz önlük ve gerektiğinde solunum koruması.

Kolimatör

Optik

Fiber kablodan koni gibi genişleyerek çıkan ışını paralel demet haline getiren lens grubu. Odak lensinden hemen önce gelir.

Kontrol Kartı

Kontrol ve Yazılım

Ekran, pedal, gaz valfi, tel motoru ve rezonatör arasındaki tüm sinyalleri yöneten ana kart. Makinenin beyni sayılır.

Koruma Camı

Optik

Odak lensinin önündeki ince sarf cam. Sıçrayan metali ve dumanı üstüne alır; kirlendiğinde temizlenmez, değiştirilir.

Koruma Camı Kaseti

Mekanik

Koruma camını torç içinde yerinde ve sızdırmaz tutan çekmece biçimli tutucu. Contası ve oturma yüzeyi bozulduğunda toz ve duman içeri sızar.

Koruyucu Gaz

Erime havuzunu havanın oksijen ve azotundan yalıtan gaz. Dikişin temizliğini ve gözeneksizliğini doğrudan etkiler.

Köşe Kaynağı

Kaynak Süreci

İki parçanın dik ya da açılı birleştiği köşeye yapılan dikiş. T bağlantılarda ve kutu profil imalatında en sık kullanılan biçimdir.

L

Lazer Gözlüğü

Güvenlik

Belirli dalga boyunu filtreleyen koruyucu gözlük. Filtresi çalışılan lazerin dalga boyuna uygun değilse koruma sağlamaz.

Lazer Güvenlik Sorumlusu

Güvenlik

İşletmede lazer güvenliğinden sorumlu, önlemleri belirleyen ve uygulanmasını denetleyen kişi. Sınıf 4 sistemlerde görevlendirilmesi beklenir.

Lazer Paravanı

Güvenlik

Çalışma alanını çevreleyen, ışını geçirmeyen perde, pano ya da kabin. Yansıyan ve saçılan ışının çevredeki kişilere ulaşmasını engeller.

Lazer Sınıfı 4

Güvenlik

Lazerlerin tehlike derecesine göre sınıflandırılmasında en yüksek grup. Endüstriyel kaynak ve temizleme lazerleri bu sınıfa girer.

Lazer Temizleme

Kaynak Süreci

Yüzeydeki kirin, oksidin veya kaplamanın lazer darbeleriyle uzaklaştırılması. Kimyasal ve aşındırıcı kullanmadan yapılır.

M

Makro Kesit

Ölçü ve Birim

Numunenin dikişe dik kesilip yüzeyinin dağlanarak incelenmesi. Nüfuziyeti, dikiş biçimini ve gözenekleri gözle görülür hâle getirir.

Metal Buharı Bulutu

Kaynak Süreci

Kaynak sırasında havuzun üzerinde oluşan, buharlaşmış metal ve iyonlaşmış gazdan oluşan bulut. Işının bir kısmını dağıtır.

Mikro Bağlantı

Kesim Süreci

Kesilen parçanın sacdan tamamen ayrılmaması için bırakılan çok küçük bağlantı noktası. Parçanın kafaya çarpmasını ve tabla altına düşmesini önler.

Minimum Bükülme Yarıçapı

Mekanik

Fiber optik kablonun zarar görmeden kıvrılabileceği en küçük yarıçap. Bu değerin altına inildiğinde kablo içten kırılır ve geri dönüşü olmaz.

Modülasyon Sinyali

Elektronik

Rezonatöre gücü ve darbe biçimini bildiren kontrol sinyali. Frekans ve duty cycle bu sinyal üzerinden ayarlanır.

N

Nefes Testi

Ölçü ve Birim

Optik yüzeyin durumunu sahada anlamak için kullanılan basit kontrol yöntemi. Yüzeye verilen nemin nasıl dağıldığına bakılır.

Nesting

Kesim Süreci

Kesilecek parçaların sac üzerine en az fire verecek şekilde yerleştirilmesi. Kesim maliyetini doğrudan etkiler.

Nominal Güç

Elektronik

Makinenin katalogda belirtilen, sürekli verebildiği en yüksek çıkış gücü. Etikette watt cinsinden yazar.

Nozul

Mekanik

Kafanın ucundaki, koruyucu gazı kaynak bölgesine yönlendiren ve mesafeyi belirleyen değişebilir parça.

Numerik Açıklık

Optik

Bir fiberin ya da lensin ışığı hangi açı aralığında kabul edip iletebildiğini gösteren değer. Optik parça seçiminde uyumun ölçüsüdür.

Numune Çalışması

Genel

Satın alma ya da yeni bir işe başlama öncesinde, gerçek parçayla yapılan deneme kaynağı. Karar vermenin en güvenilir yoludur.

Nüfuziyet

Kaynak Süreci

Kaynağın malzeme içine ne kadar işlediği. Yeterli nüfuziyet olmadan dikiş yüzeyde güzel görünse bile bağlantı zayıf kalır.

O

O-Ring ve Contalar

Sarf Malzeme

Su, gaz ve optik bölmelerini sızdırmaz tutan elastik keçe ve halkalar. Küçük parçalar olmalarına rağmen büyük arızaların başlangıç noktasıdır.

Odak Derinliği

Optik

Odak noktasının etrafında, ışının hâlâ işe yarayacak kadar küçük kaldığı mesafe aralığı. Bu aralık içinde küçük yükseklik değişimleri sonucu bozmaz.

Odak Kaçıklığı

Optik

Odak noktasının bilerek yüzeyin üstüne veya altına alınması. Dikiş genişliğini ve nüfuziyet dengesini değiştirmek için kullanılır.

Odak Lensi

Optik

Paralel ışını iş parçası üzerinde küçük bir noktada toplayan lens. Odak uzunluğu hem spot çapını hem çalışma mesafesini belirler.

Odak Mesafesi

Optik

Odak lensinin ışını topladığı noktaya olan uzaklık. Kafa ile iş parçası arasındaki çalışma mesafesini ve spot büyüklüğünü belirler.

Operatör Eğitimi

Genel

Makineyi kullanacak kişiye teslimatta verilen kullanım, güvenlik ve temel bakım eğitimi. Arıza istatistiklerini en çok değiştiren kalemdir.

Optik Kaplama Hasarı

Optik

Lensin ya da koruma camının yüzeyindeki ince kaplamanın bozulması. Camın biçimi değişmediği için çıplak gözle görülmez.

Optik Yoğunluk

Güvenlik

Bir filtrenin belirli dalga boyundaki ışığı ne kadar zayıflattığını gösteren logaritmik değer. Koruyucu gözlüklerin üzerinde yazar.

Ortalama Güç

Elektronik

Darbeli çalışmada belirli bir sürede verilen enerjinin zamana bölünmesiyle bulunan güç. Ekranda okunan değer genellikle budur.

Ö

Ön Gaz ve Son Gaz

Koruyucu Gaz

Lazer yanmadan önce ve söndükten sonra gazın akmaya devam ettiği süreler. Başlangıç ve bitiş bölgelerini korur.

Ön Isıtma

Kaynak Süreci

Kaynaktan önce parçanın kontrollü biçimde ısıtılması. Soğuma hızını düşürerek çatlak riskini azaltır.

P

Parametre Kilidi

Kontrol ve Yazılım

Doğrulanmış ayarların operatör tarafından değiştirilmesini engelleyen yetki koruması. Genellikle şifre ya da yetki seviyesiyle çalışır.

Pas Sökme

Kaynak Süreci

Yüzeydeki oksit ve korozyon tabakasının lazerle kaldırılması. Kaynak öncesi hazırlıkta ve restorasyon işlerinde kullanılır.

Pasivasyon

Kaynak Süreci

Paslanmaz çelikte kaynak sonrası yüzeydeki koruyucu tabakanın yeniden oluşturulması. Korozyon direncini geri kazandırır.

Paslanmaz Çelik Kaynağı

Kaynak Süreci

Lazer kaynağının en rahat sonuç verdiği malzeme grubu. Isı iletimi düşük olduğu için enerji dikişte kalır, dar ve derin dikiş kolay elde edilir.

Penetrasyon Derinliği

Kaynak Süreci

Erimenin yüzeyden itibaren ulaştığı ölçülebilir derinlik. Kesit alınarak veya tahribatsız yöntemlerle doğrulanır.

Periyodik Bakım

Genel

Arıza çıkmadan, belirli aralıklarla yapılan kontrol, temizlik ve değişim programı. Amacı duruşu ucuza almaktır.

Pilot Lazer

Optik

İşlem lazeri görünmez olduğu için nişan almayı sağlayan düşük güçlü görünür ışın. Genellikle kırmızı bir nokta veya çizgi olarak görünür.

Pompa Diyodu

Elektronik

Rezonatör içinde katkılı fiberi besleyen ışık kaynağı. Lazer gücünün asıl üretildiği yer burasıdır ve ömrü doğrudan sıcaklığa bağlıdır.

Porozite

Kaynak Süreci

Dikiş içinde kalan gaz boşlukları. Görünmeyebilir ama bağlantının mukavemetini ve sızdırmazlığını düşürür.

Pozisyoner

Mekanik

Parçayı döndürerek ya da eğerek kaynak bölgesini uygun konuma getiren tabla. Boru, flanş ve dairesel dikişlerde kullanılır.

Punta Kaynağı

Kaynak Süreci

Sürekli dikiş yerine belirli noktalarda kısa süreli kaynak yapma. Parçaları sabitlemek veya nokta bağlantı kurmak için kullanılır.

Q

QBH

Optik

Fiber kablonun kaynak kafasına veya rezonatöre bağlandığı standart konnektör tipi. Uç yüzeyi ve koruma başlığı kritik öneme sahiptir.

R

Rampalı Başlangıç ve Bitiş

Kontrol ve Yazılım

Gücün dikişin başında kademeli yükseltilip sonunda kademeli düşürülmesi. Başlangıç deliğini ve bitiş kraterini önler.

Referans Alma

Kontrol ve Yazılım

Eksenli bir sistemin açılışta kendi sıfır noktasını bulması. Tüm koordinatlar bu noktaya göre hesaplanır.

Reflektör

Optik

Işını istenen yöne çeviren yansıtıcı optik. Kaynak kafalarında salınımı üreten galvo aynaları da bu gruba girer.

Regülatör

Koruyucu Gaz

Tüpteki yüksek basıncı makinenin kullanacağı çalışma basıncına düşüren cihaz. Üzerindeki iki göstergeden biri tüp içindeki basıncı, diğeri çıkış basıncını gösterir.

Rezonatör

Elektronik

Lazer ışınının üretildiği ana ünite. Fiber lazerlerde pompa diyotları ve katkılı fiber burada bulunur.

Robotik Kaynak Hücresi

Mekanik

Kaynak kafasının robot kolu ya da eksenli sistem üzerinde taşındığı, çevresi güvenlik donanımıyla kapatılmış otomatik kaynak birimi.

S

Sac Tablası

Sarf Malzeme

Kesim sırasında sacın üzerinde durduğu, testere dişli lamalardan oluşan destek ızgarası. Sarf sayılır ve zamanla yenilenir.

Saçılan Işın

Güvenlik

İş parçasından ve çevredeki yüzeylerden dağılarak yayılan ışın. Doğrudan ışın kadar tehlikelidir ve yönü tahmin edilemez.

Sarf Malzeme

Mekanik

Kullanıldıkça tükenen ve belirli aralıklarla değiştirilen parçalar: koruma camı, lens, nozul, torç uçları gibi.

Seramik Uç

Kesim Süreci

Kesim kafasının ucundaki, nozulu taşıyan ve kafayı iş parçasından elektriksel olarak yalıtan seramik parça. Kapasitif yükseklik ölçümü bu yalıtım sayesinde çalışır.

Servis Sözleşmesi

Genel

Bakım ve müdahalelerin önceden tanımlı koşullarla yürütüldüğü anlaşma. Kapsam, süre ve yanıt süresi baştan belirlenir.

Servo Motor

Elektronik

Konumunu ve hızını geri besleme ile sürekli düzelterek çalışan motor. Eksenli ve robotik sistemlerde hareketi bu motorlar sağlar.

Sıcak Çatlak

Kaynak Süreci

Dikiş henüz katılaşırken oluşan, çoğunlukla dikiş ortasında boydan boya ilerleyen çatlak. Malzeme bileşimi ve dikiş biçimi birlikte tetikler.

Sızdırmazlık Testi

Ölçü ve Birim

Kapalı hacimli parçalarda dikişin geçirgen olup olmadığının kontrolü. Basınç, vakum ya da köpük yöntemiyle yapılır.

Soğurma

Optik

Malzemenin, üzerine düşen lazer enerjisinin ne kadarını içine aldığı. Yansıtılan kısım işe yaramaz, hatta zararlıdır.

Spatter

Kaynak Süreci

Erime havuzundan fırlayan küçük metal zerrecikleri. Yüzeyi kirletir ve koruma camının ömrünü kısaltır.

Spot Çapı

Optik

Lazerin iş parçasına düştüğü noktanın çapı. Aynı güçte spot küçüldükçe enerji yoğunluğu artar.

Su Filtresi

Sarf Malzeme

Soğutma devresindeki katı parçacıkları tutan filtre. Akışın düşmesini ve pompanın zorlanmasını önler.

Su Soğutmalı Sistem

Soğutma

Rezonatörün ve kaynak kafasının chiller üzerinden su döngüsüyle soğutulduğu yapı. Yüksek güçlerde ve sürekli çalışmada standarttır.

Sürekli Dalga

Elektronik

Lazerin kesintisiz olarak açık kaldığı çalışma modu. Uzun ve düzgün dikişlerde en yaygın kullanılan moddur.

Ş

Şebeke Gerilimi

Elektronik

Makinenin beslendiği elektrik hattındaki gerilim değeri. Kararlılığı, makinenin ömrü ve arıza sıklığı üzerinde doğrudan etkilidir.

T

Tahribatsız Muayene

Ölçü ve Birim

Parçaya zarar vermeden dikişin durumunu değerlendiren yöntemlerin ortak adı: penetrant, ultrasonik ve radyografik muayene bunların başlıcalarıdır.

Tarama Deseni

Kontrol ve Yazılım

Temizleme ve geniş yüzey işlerinde ışının çizdiği hareket şekli: doğrusal, zikzak, dairesel ya da spiral.

Tekrarlanabilirlik

Mekanik

Aynı kurulum ve parametrelerle aynı sonucun tekrar tekrar elde edilebilmesi. Seri işlerde kaliteden çok önce gelen ölçüttür.

Tel Besleme Ünitesi

Mekanik

Dolgu telini makaradan alıp kaynak bölgesine sabit hızda ileten ünite. Aralıklı birleşmelerde ve dolgu isteyen işlerde kullanılır.

Tel Makarası

Sarf Malzeme

Dolgu telinin sarılı olduğu makara. Tel çapı ve cinsi, yapılan işe ve ana malzemeye göre seçilir.

Temper Rengi

Kaynak Süreci

Kaynak sonrası dikişin çevresinde oluşan sarı, mavi, mor tonlarındaki renk kuşağı. Metalin o bölgede ne kadar ısındığını gösterir.

Tepe Gücü

Elektronik

Bir darbenin en yüksek anlık güç değeri. Ortalama güçten kat kat büyük olabilir.

Termal Kamera Kontrolü

Ölçü ve Birim

Makinenin ve panonun ısınan noktalarının kızılötesi kamerayla görüntülenmesi. Arıza çıkmadan önce sorunlu bağlantıyı gösterir.

Termal Lens Etkisi

Optik

Isınan optiğin kırılma davranışının değişerek odak noktasını kaydırması. Uzun çalışmada nüfuziyetin yavaş yavaş düşmesi tipik belirtisidir.

Topraklama

Elektronik

Makinenin ve iş parçasının elektriksel olarak güvenli referansa bağlanması. Hem güvenlik hem kararlı çalışma için gereklidir.

U

Uç Yanması

Optik

Fiber kablonun uç yüzeyinde ya da QBH koruma camında oluşan kalıcı yanık. Toz veya nem varken yapılan ilk atışta oluşur.

Uyarı Levhası

Güvenlik

Lazer çalışma alanının sınırını ve tehlike sınıfını gösteren işaretleme. Alana girecek herkesin uyarılması için zorunludur.

Uzaktan Destek

Genel

Teknisyenin telefon, görüntülü görüşme ya da fotoğraf üzerinden yönlendirme yapması. Basit arızaların büyük bölümü bu yolla çözülür.

W

Wobble

Kaynak Süreci

Işının kaynak yönü boyunca ilerlerken küçük bir desen çizerek salınması. Dikişi genişletir ve aralık kapatmayı kolaylaştırır.

Lazer Sözlüğü

A

B

C

Ç

D

E

F

G

H

I

İ

J

K

L

M

N

O

Ö