Lazer Kaynak Parametreleri: Güç, Hız, Frekans ve Wobble Ayarı
Kısa cevap: Lazer kaynakta beş temel parametre vardır: güç (W veya %), ilerleme hızı, frekans/darbe modu, wobble genişliği-frekansı ve koruyucu gaz debisi. Bunlara odak mesafesi de eklenir. Doğru dikiş, bu parametrelerin birlikte dengelenmesiyle elde edilir — tek başına gücü artırmak, çoğu zaman sıçrama ve gözenek yaratır. Aşağıdaki tablo malzeme ve kalınlığa göre başlangıç değerleri sunar; kendi makinende numune üzerinde ince ayar yapman gerekir.
⚠️ Bu tablolar başlangıç değeridir. Her makine, her rezonatör, her kafa farklıdır. Asla doğrudan işe girme — önce hurda numunede dene, kesitini kontrol et, sonra üret.
6 temel parametre ve ne işe yarar
| Parametre | Ne kontrol eder | Artırırsan | Azaltırsan |
|---|---|---|---|
| Güç (W / %) | Enerji miktarı | Daha derin nüfuziyet, ama sıçrama ve delme riski | Yüzeysel dikiş, nüfuziyet yok |
| Hız (mm/s) | Birim alana düşen enerji | Daha sığ dikiş, daha az ısı | Daha derin dikiş, ama aşırı ısı ve çarpılma |
| Frekans (Hz) | Darbe/sürekli mod | Daha sürekli, düz dikiş | Daha darbeli, ısı kontrolü artar |
| Wobble genişliği (mm) | Dikiş genişliği | Geniş dikiş, boşluk toleransı artar, nüfuziyet düşer | Dar ve derin dikiş |
| Wobble frekansı (Hz) | Salınım hızı | Daha homojen dikiş | Dalgalı görünüm |
| Gaz debisi (L/dk) | Oksidasyon koruması | İyi koruma, ama fazlası eriyiği üfler | Oksitlenme, gözenek |
| Odak (focus, mm) | Işın yoğunluğu | Yüzeyde odak = maks. yoğunluk | Odak kaçarsa güç düşer |
Temel ilişki: enerji girdisi
Enerji girdisi (J/mm) = Güç (W) ÷ Hız (mm/s)
Yani:
- 1500 W, 50 mm/s → 30 J/mm
- 1500 W, 25 mm/s → 60 J/mm (iki kat ısı!)
- 750 W, 25 mm/s → 30 J/mm (aynı ısı, farklı yoğunluk)
Kritik nokta: Aynı enerji girdisini iki farklı şekilde elde edebilirsin, ama sonuç aynı olmaz. Yüksek güç + yüksek hız, dar ve derin (keyhole) dikiş verir. Düşük güç + düşük hız, geniş ve sığ (iletim) dikiş verir ve daha çok çarpıtır.
Pratik kural: Alabildiğin en yüksek hızda çalış. Yavaşlamak yerine gücü ayarla.
Parametre başlangıç tablosu — 1500 W Fiber Lazer
Paslanmaz Çelik (304 / 316) — Alın kaynağı
| Kalınlık | Güç | Hız | Wobble gen. | Wobble frek. | Gaz | Tel |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 0,5 mm | %30-40 | Çok yüksek | 1 mm | 60-80 Hz | Azot 12 L/dk | – |
| 0,8 mm | %40-50 | Yüksek | 1-2 mm | 60-80 Hz | Azot 12-15 L/dk | – |
| 1,0 mm | %50-60 | Yüksek | 2 mm | 50-70 Hz | Azot 15 L/dk | – |
| 1,5 mm | %65-75 | Orta-yüksek | 2 mm | 50 Hz | Azot 15 L/dk | Ops. |
| 2,0 mm | %75-85 | Orta | 2-3 mm | 40-50 Hz | Azot 15-18 L/dk | 0,8 mm |
| 3,0 mm | %95-100 | Düşük-orta | 3 mm | 30-40 Hz | Azot 18 L/dk | 1,0 mm |
Paslanmazda azot genelde daha parlak dikiş verir. Argon da kullanılabilir.
Karbon Çelik / DKP — Alın kaynağı
| Kalınlık | Güç | Hız | Wobble gen. | Gaz | Tel |
|---|---|---|---|---|---|
| 0,8 mm | %40-50 | Yüksek | 1-2 mm | Argon 12 L/dk | – |
| 1,0 mm | %50-60 | Yüksek | 2 mm | Argon 15 L/dk | – |
| 1,5 mm | %65-75 | Orta-yüksek | 2 mm | Argon 15 L/dk | Ops. |
| 2,0 mm | %75-85 | Orta | 2-3 mm | Argon 15 L/dk | 0,8 mm |
| 3,0 mm | %95-100 | Düşük-orta | 3 mm | Argon 18 L/dk | 1,0 mm |
⚠️ Yüzey temiz olmalı. Yağ, pas, boya → kesin gözenek.
Alüminyum (5052 / 6061) — Alın kaynağı
| Kalınlık | Güç | Hız | Wobble gen. | Gaz | Tel |
|---|---|---|---|---|---|
| 0,8 mm | %50-60 | Yüksek | 1-2 mm | Argon 15 L/dk | Ops. |
| 1,0 mm | %60-70 | Orta-yüksek | 2 mm | Argon 15 L/dk | Ops. |
| 1,5 mm | %75-85 | Orta | 2-3 mm | Argon 18 L/dk | 5356 / 4043 |
| 2,0 mm | %90-100 | Orta | 3 mm | Argon 20 L/dk | 5356 / 4043 |
⚠️ Alüminyumda azot kullanma. Nitrür yapar, dikiş kırılganlaşır. ⚠️ 6061 telsiz kaynatma — çatlar. 4043 tel şart. Detay Alüminyum Lazer Kaynağı
Galvanizli Sac
| Kalınlık | Güç | Hız | Wobble | Gaz | Not |
|---|---|---|---|---|---|
| 0,8 mm | %45-55 | Yüksek | 2 mm | Argon 15 L/dk | Çinko buharı → emiş şart |
| 1,0 mm | %55-65 | Yüksek | 2 mm | Argon 15 L/dk | Sıçrama normaldir |
| 1,5 mm | %70-80 | Orta | 2-3 mm | Argon 18 L/dk | Bindirmede boşluk bırak |
Galvaniz özel notu: Çinko 907°C'de buharlaşır, çelik 1500°C'de erir. Yani çinko, çelik erimeden önce gaz olur ve dikişten çıkmaya çalışır. Bu, gözenek ve sıçrama yapar. Çözüm (bindirme kaynakta): İki sac arasında 0,1-0,2 mm kasıtlı boşluk bırak — çinko buharı oradan kaçsın.
Birleşim tipi parametreyi nasıl değiştirir?
Tablolar alın (butt) kaynağı içindir. Diğer birleşimlerde ayarla:
| Birleşim tipi | Güç ayarı | Wobble | Not |
|---|---|---|---|
| Alın (butt) | Baz | Orta | Tablodaki değerler |
| Bindirme (lap) | +%20-30 | Geniş | İki kat kalınlık ısınıyor |
| Köşe (fillet) | Baz +%10 | Geniş | Tel genelde gerekir |
| T-birleşim | +%20 | Orta | Nüfuziyet zor, açı önemli |
| Kenar (edge) | −%20 | Dar | Delme riski yüksek |
Odak (focus) ayarı — en çok atlanan parametre
Işının en dar olduğu nokta = odak noktası. Burada güç yoğunluğu maksimum.
| Odak konumu | Etki | Kullanım |
|---|---|---|
| Yüzeyde (0 mm) | Maks. yoğunluk, dar-derin dikiş | Genel amaçlı, çoğu iş |
| Yüzey altında (−1 ile −2 mm) | Daha derin nüfuziyet | Kalın malzeme |
| Yüzey üstünde (+1 mm) | Geniş-sığ dikiş, düşük yoğunluk | İnce sac, delinme riski varsa |
Nozul mesafesi: Genelde 1-3 mm. Bu mesafeyi sabit tutmak, dikiş tutarlılığının anahtarı. El titremesi burada devreye giriyor — parçayı sabitle, kolunu destekle.
Wobble ayarı: en pratik ayar
Wobble (salınım), ışını dairesel/8/çizgi şeklinde salındırır.
Ne işe yarar:
- Dikişi genişletir → fit-up toleransını artırır (en büyük fayda)
- Eriyik havuzunu karıştırır → gözeneği azaltır
- Dikiş görünümünü güzelleştirir (balık pulu efekti)
- Isıyı yayar → tek noktada delme riskini azaltır
Ne pahasına:
- Nüfuziyeti düşürür (aynı enerji geniş alana yayılıyor)
Ayar mantığı:
| Durum | Wobble genişliği |
|---|---|
| Parçalar tam temas, derin nüfuziyet lazım | 0-1 mm (dar) |
| Normal iş | 2 mm |
| Boşluk var, dikiş dolgun görünsün | 3-4 mm (geniş) + tel |
Wobble frekansı: Genelde 50-100 Hz. Düşük frekans = dalgalı görünüm. Yüksek frekans = homojen. Hızlı kaynakta frekansı yükselt.
Parametre bulma yöntemi: adım adım
Yeni bir malzeme/kalınlıkla karşılaştığında şu sırayı izle:
1. Tablodan başlangıç değerini al (yukarıdaki tablolar)
2. Hurda numunede 5 cm test dikişi çek
3. Dikişi değerlendir:
| Gördüğün | Yap |
|---|---|
| Delik açılıyor | Gücü %10 düşür VEYA hızı artır |
| Nüfuziyet yok, sadece iz var | Gücü %10 artır VEYA hızı düşür |
| Aşırı sıçrama | Hızı artır, gücü hafif kıs |
| Gözenek var | Yüzeyi temizle, gazı artır, wobble ekle |
| Dikiş sararmış/morarmış | Gaz debisini artır, post-flow ekle |
| Dikiş çok dar, boşluğu doldurmuyor | Wobble genişliğini artır, tel besle |
| Parça çarpılıyor | Hızı artır (enerji girdisini düşür) |
4. Sadece TEK parametreyi değiştir, tekrar dene. İki şeyi aynı anda değiştirirsen hangisinin işe yaradığını bilemezsin. Bu, sahada gördüğümüz en yaygın hata.
5. Doğru dikişi bulunca numuneyi kes, kesitini kontrol et. Yüzeyde güzel görünen dikişin içi boş olabilir. Kritik işlerde kesit kontrolü şart.
6. Parametreyi makineye kaydet ve isimlendir. "304-1mm-alin" gibi. Bir dahaki sefere sıfırdan aramazsın.
Kaliteli dikişin 7 göstergesi
- ✅ Düzgün ve tutarlı genişlik — dalgalanma yok
- ✅ Tam nüfuziyet — arka yüzde hafif ısı izi görünmeli (kritik işlerde)
- ✅ Gözeneksiz — yüzeyde delik yok
- ✅ Sıçramasız — etrafta yapışmış damla yok
- ✅ Renk temiz — paslanmazda hafif saman rengi kabul edilir, mavi-mor = aşırı ısı/kötü gaz
- ✅ Yanma çukuru (undercut) yok — dikiş kenarında çentik oluşmamalı
- ✅ Çarpılma yok — parça düz kalmış
Detay Kaliteli Lazer Kaynak Dikişinin 7 Göstergesi
Sık Sorulan Sorular
Lazer kaynak parametreleri nasıl ayarlanır? Malzeme ve kalınlığa göre tablodan başlangıç değeri alınır, hurda numunede test dikişi çekilir ve tek seferde tek parametre değiştirilerek ince ayar yapılır. Güç ve hız birlikte dengelenir; sadece gücü artırmak genelde sıçrama ve gözenek yaratır.
Lazer kaynakta güç mü hız mı önce ayarlanır? Önce hedef hızını belirle (üretim hızın bunu dayatır), sonra o hızda tam nüfuziyet verecek gücü bul. Ters sırayla gitmek, gereksiz yavaş çalışmaya ve fazla ısı girdisine yol açar.
Wobble ne için kullanılır? Dikişi genişletmek, parça arasındaki boşluk toleransını artırmak, eriyik havuzunu karıştırarak gözeneği azaltmak ve dikiş görünümünü iyileştirmek için. Karşılığında nüfuziyet bir miktar düşer.
Her makinede aynı parametre çalışır mı? Hayır. Rezonatör markası, ışın kalitesi, kafa optiği ve odak mesafesi farklı olduğu için parametreler makineden makineye değişir. Tablolar başlangıç noktasıdır, kendi makinende doğrulamalısın.
Paslanmazda argon mu azot mu? İkisi de kullanılır. Azot genelde daha parlak ve temiz dikiş verir ve daha ucuzdur. Argon daha nötr bir korumadır. Kritik/gıda uygulamalarında test ederek karar ver. Detay Koruyucu Gaz Seçimi
Parametreyi kaydedip tekrar kullanabilir miyim? Evet, çoğu makine parametre hafızası sunuyor. Her malzeme-kalınlık-birleşim kombinasyonu için ayrı program kaydet ve anlamlı isim ver. Bu, operatör değişse bile kalitenin sabit kalmasını sağlar.
Parametre tablosunu indir
Yukarıdaki tüm tabloları tek bir PDF'te topladık. Atölyende makinenin yanına asabilirsin.
Parametre tablosunu indir (PDF)
Devamı: