Lazer Chiller Hata Kodları: E1, E2, E3, E4, E5, E6 Ne Anlama Geliyor?

Chiller bip sesi vermeye başladı, ekranda bir kod yanıp sönüyor, üretim durdu. Bu yazıyı ekranda gördüğünüz kodu bulup doğrudan o bölüme atlayabilesiniz diye kod kod düzenledim.

Aşağıdaki kodlar S&A (Teyu) kontrol panelli chiller'lar içindir. CW-5200, CW-6000 ve CWFL serisinin tamamı aynı kod setini kullanır ve Türkiye'deki lazer makinelerinde en sık karşılaşılan panel budur.

Alarm ekranını okumadan önce

Üç şeyi bilin, gereksiz panik yapmayın:

• Alarm verdiğinde ekranda kod ile su sıcaklığı dönüşümlü olarak yanıp söner. Sıcaklık değerini hata kodu sanmayın.
• Bip sesini susturmak için panelde herhangi bir tuşa basmak yeterlidir. Ses susar ama alarm devam ediyordur.
• Kod, sebebi giderilene kadar ekrandan silinmez. Sesi susturup çalışmaya devam etmek arızayı çözmez, sadece uyarıyı kapatır.

Kod tablosu: hızlı bakış

E1 — Ortam sıcaklığı çok yüksek

Ne demek: Chiller'ın bulunduğu ortamın havası, cihazın soğutma yapabileceği sınırın üstüne çıkmış. Chiller ısıyı havaya atarak çalışır; hava zaten sıcaksa atacak yer bulamaz.

En sık sebepleri:

• Chiller'ın duvara, makineye veya rafa dayalı konumlandırılması; hava dolaşımı için arkasında ve yanında boşluk bırakılmaması
• Atölyenin havalandırmasız olması, yaz aylarında iç sıcaklığın tırmanması
• Chiller'ın makinenin sıcak hava üflediği tarafa konması

Sırayla ne yapılır:

1. Cihazın etrafındaki boşluğu açın, duvardan uzaklaştırın.
2. Atölyeye taze hava girişi sağlayın; mümkünse chiller'ı ortamın en serin köşesine alın.
3. Yaz aylarında tekrarlıyorsa yer değişikliği kalıcı çözümdür, alarmı beklemeyin.

E2 — Su sıcaklığı çok yüksek

Sahada en sık karşılaştığımız alarm budur ve neredeyse her zaman bakım eksikliğinden çıkar.

Ne demek: Devredeki su, ayarlanan üst sınırın üzerine çıkmış. Chiller çalışıyor ama suyu soğutamıyor.

En sık sebepleri:

• Tozla tıkanmış filtre ve kondenser — açık ara birinci sebep. Chiller çalışır, fan döner, ama radyatör tozla kapandığı için ısı atılamaz.
• Fanın hiç dönmemesi veya zayıf dönmesi
• Soğutucu gaz kaçağı
• Ortam sıcaklığının zaten yüksek olması (E1'in bir adım öncesi)
• Devrede tortu, kireç veya biriken pislik nedeniyle su debisinin düşmesi

Sırayla ne yapılır:

1. Filtreyi sökün, tozunu alın. Kondenser peteğini hava tabancasıyla üfleyin. Vakaların büyük bölümü burada biter.
2. Fanın gerçekten dönüp dönmediğini gözle kontrol edin.
3. Temizlikten sonra alarm devam ediyorsa gaz ve kompresör tarafına bakılması gerekir; bu servis işidir.

Not: Yaz aylarında E1 ve E2 birlikte gelir. Ortam zaten sıcakken üstüne tozlu radyatör binince chiller iki alarmı arka arkaya verir. Bunlar iki ayrı arıza değil, aynı sorunun iki yüzüdür.

E3 — Su sıcaklığı çok düşük

Ne demek: Su, ayarlanan alt sınırın altına inmiş.

Bu alarm çoğu zaman arıza değil, ayar hatasıdır. Birisi set sıcaklığını gereğinden düşük bir değere çekmiştir. "Ne kadar soğuk olursa o kadar iyi" sanılır, oysa değildir.

En sık sebepleri:

• Set değerinin makine üreticisinin istediği aralığın altına indirilmesi
• Kompresörün durması gerekirken sürekli çalışması (kontrol kartı veya röle kaynaklı)
• Sensörün yanlış okuma yapması

Sırayla ne yapılır:

1. Set değerini kontrol edin, makinenizin dokümanında yazan aralığa geri getirin.
2. Ayar doğruyken alarm devam ediyorsa kompresörün durup durmadığını izleyin.

Neden çok düşük ayar zararlıdır: Ortam sıcaklığıyla su sıcaklığı arasındaki fark büyüdükçe torç içinde ve devrede yoğuşma başlar. Yoğuşma, optik yüzeyde su lekesi ve nem demektir. Nemli ortamlarda çok soğuk su ayarı, ilerideki lens hasarının hazırlayıcısıdır.

E4 — Ortam sıcaklık sensörü arızalı

Ne demek: Chiller ortam havasının sıcaklığını okuyan sensörden geçerli bir sinyal alamıyor.

En sık sebepleri:

• Sensör soketinin gevşemesi veya yerinden çıkması
• Kablonun ezilmesi, kopması
• Sensörün ömrünü doldurması

Sırayla ne yapılır:

1. Cihazın enerjisini kesin, sensör soketini kontrol edin, sıkıca oturtun.
2. Kabloyu uçtan uca gözle takip edin, ezik veya kopuk arayın.
3. Bağlantı sağlamsa sensör değişimi gerekir.

E5 — Su sıcaklık sensörü arızalı

Ne demek: Devredeki suyun sıcaklığını okuyan sensör geçerli sinyal vermiyor.

E4 ile aynı mantıkta ilerler, ama sonucu daha kritiktir: chiller su sıcaklığını okuyamadığı için lazer kaynağını koruyamaz. Bu alarmla makineyi zorlamayın.

En sık sebepleri:

• Sensör soketinin gevşemesi
• Kablo hasarı
• Sensörün arızalanması

Sırayla ne yapılır:

1. Enerjiyi kesin, soketi ve kabloyu kontrol edin.
2. Sorun devam ediyorsa sensörü değiştirin.
3. Sensör değişene kadar makineyi çalıştırmayın.

E6 — Su akış (flow) alarmı

En sık gelen ikinci alarm ve en yanıltıcı olanı. Çünkü su vardır, pompa çalışıyor gibi görünür, ama chiller "akış yok" der.

Ne demek: Devrede gerekli su akışı algılanmıyor.

En sık sebepleri:

• Su seviyesinin düşmesi, tanka su takviyesi yapılmamış olması
• Hortumun ezilmesi veya keskin kıvrım yapması — makinenin altından geçen, palet veya sehpa ayağı altında kalan hortumlar
• Devrede tortu birikmesi, filtre tıkanması
• Pompanın çalışmaması
• Flow switch'in (akış sensörü) tıkanması veya yapışması — bu durumda akış vardır ama sensör algılamaz

Sırayla ne yapılır:

1. Su seviyesini kontrol edin, eksikse tamamlayın.
2. Hortumları uçtan uca elle takip edin. Ezik nokta arıyorsunuz; gözle bakmak yetmez, elle geçin.
3. Pompanın çalıştığını doğrulayın.
4. Bunların hepsi normalse akış sensörüne bakılır; tortu tutmuş veya yapışmış olabilir.

Ekranda kod yok ama chiller alarm veriyorsa

Elde kullanılan fiber lazer kaynak makinelerinin bir kısmında chiller ayrı bir kutu değil, makinenin içine entegredir. Bu durumda alarm chiller panelinden değil, makinenin kendi HMI ekranından gelir ve kod seti makine üreticisine özeldir; yukarıdaki E1–E6 dizisiyle uyuşmayabilir.

Böyle bir durumda makine markası ve modeliyle birlikte ekrandaki uyarının fotoğrafını alın. Kod setini bilmeden yapılan tahmin, yanlış parça değişimine yol açar.

En pahalı hata: alarmı susturup devam etmek

Bir tuşa basıp sesi kesmek ve üretime devam etmek, kısa vadede işi kurtarır gibi görünür. Gerçekte olan şudur:

Chiller alarmı, lazer kaynağını koruyan son savunma hattıdır. Sıcak suyla çalışan bir makinede kaynak gücü düşer, operatör bunu telafi etmek için gücü artırır, artan enerji optik grubuna biner. Birkaç hafta sonra karşınıza çıkan tablo "chiller arızası" değil, yanmış koruma camı ve arkasında hasar görmüş focus lens olur.

Yani chiller alarmının faturası genelde chiller'a değil, optiklere kesilir.

Alarmların çoğu bakımla hiç gelmez

Yukarıdaki altı kodun beşi düzenli bakımla önlenebilir kalemlerdir:

• Filtre ve kondenser tozunun 3 ayda bir alınması → E1 ve E2'nin büyük kısmı
• Suyun 3 ayda bir değiştirilmesi, musluk suyu yerine uygun su kullanılması → tortu kaynaklı E2 ve E6
• Hortumların günlük gözle kontrolü → E6
• Set değerinin kurcalanmaması → E3

Geriye sadece sensör arızaları kalır ki onlar da zaten seyrek görülür.

Ne zaman servis çağırmalı?

Kendiniz halledebilecekleriniz: filtre ve kondenser temizliği, su takviyesi ve değişimi, hortum kontrolü, set değeri düzeltmesi, soket sıkma.

Servis gerektirenler: temizlik sonrası geçmeyen E2, gaz kaçağı şüphesi, kompresör davranışı, sensör değişimi, akış sensörü arızası ve makineye entegre chiller'lardaki üreticiye özel alarmlar.

Chiller'ınız alarm veriyor ve yukarıdaki adımlardan sonuç alamadıysanız makine markası, chiller modeli ve ekrandaki kodun fotoğrafını bize iletin; sahada mı çözüleceğini yoksa modülün atölyeye mi alınması gerektiğini net şekilde söyleyelim.

technicallaser.com