Chiller Pompası Neden Yanar? Sebepleri ve Önlenmesi

Pompa yanınca üretim durur, çünkü pompa dururken lazer çalışmaz. Ama işin acı tarafı şu: yanan pompaların çoğu kendiliğinden bozulmaz, bir şey onları yakar. Pompayı değiştirip aynı hatayı sürdürürseniz yeni pompa da aynı yoldan gider.

Bu yazıda chiller pompasını yakan sebepleri, yanmadan önce verdiği sinyalleri ve tekrarı önlemenin yolunu anlatıyorum. Amaç, ikinci pompayı da yakmamanız.

Pompa aslında nasıl yanar?

Pompayı fiziksel olarak bitiren şey neredeyse her zaman ısıdır. Sargı aşırı ısınır, izolasyonu bozulur, sarım kısa devre yapar ve motor yanar. Geriye yanık kokusu ve dönmeyen bir mil kalır.

Isının kaynağı ise iki koldan gelir: ya motor gereğinden fazla zorlanıyordur (su itmekte direnç var), ya da motorun kendisini soğutan şey ortadan kalkmıştır (çoğu pompada bu görevi suyun kendisi görür). Aşağıdaki sebeplerin tamamı bu iki kola bağlanır.

Pompayı yakan sebepler

1. Kuru çalışma — birinci katil

Çoğu chiller pompası, içinden geçen suyla hem yağlanır hem soğur. Su yoksa pompa saniyeler içinde kızışır.

Kuru çalışmaya götüren durumlar:

• Tank seviyesinin fark edilmeden düşmesi, su takviyesinin unutulması
• Devrede kaçak olması, suyun yavaşça eksilmesi
• Uzun duruştan sonra devrede hava kalması, pompanın havayı sıkıştırmaya çalışması
• İlk kurulumda devre suyla doldurulmadan pompanın çalıştırılması

Bu, en sık gördüğümüz ve en kolay önlenebilen sebeptir. Pompayı çalıştırmadan önce tankta su olduğundan emin olmak, çoğu vakayı baştan keser.

2. Tıkalı devre — pompa var gücüyle iter ama akış yok

Pompa dönüyor, ses çıkarıyor, ama su ilerlemiyorsa motor sürekli yük altında zorlanır ve ısınır.

Tıkanma noktaları:

• Ezilmiş veya keskin kıvrım yapmış hortum
• Tıkanmış filtre
• Devrede biriken tortu ve pislik
• Kapalı kalmış bir vana

Bu durumda çoğu zaman E6 akış alarmı da gelir. Alarmı susturup çalışmaya devam etmek, pompayı doğrudan yanmaya sürükler.

3. Kireç ve tortu — sinsi ilerleyen sebep

Musluk suyu kullanılan chiller'larda kireç, pompa çarkının ve devrenin iç yüzeyine birikir. Çark kireçle kaplandıkça verim düşer, motor aynı işi yapmak için daha çok zorlanır, ısınır.

Kireç ayrıca akışı daralttığı için 2. maddedeki tıkanma etkisini de besler. Bu yüzden chiller'da musluk suyu kullanılmaz; devrenin ömrünü belirleyen en sessiz faktör budur.

4. Elektriksel sebepler

Motorun kendisi sağlamken elektrik tarafından da yanabilir:

• Düşük veya dengesiz şebeke voltajı — motor düşük voltajda daha çok akım çeker, ısınır
• Gevşemiş klemens bağlantısı, oksitlenmiş uç — temas direnci ısı üretir
• Kondansatör arızası (kondansatörlü motorlarda) — motor kalkışta zorlanır
• Yanlış bağlantı veya faz sorunu

Bu grup, elektrik altyapısı zayıf veya voltajı oynak atölyelerde öne çıkar.

5. Yatak (rulman) aşınması

Pompanın mekanik ömrü de sonludur. Yatakları aşınan pompa daha çok sürtünür, sürtünme ısı üretir, aynı zamanda mil salgı yapar. Bu genelde uzun süre çalışmış, bakımsız pompalarda görülür ve öncesinde ses verir.

Yanmadan önce pompa ne sinyal verir?

Pompa çoğu zaman bir anda ölmez, önce şikayet eder. Bu sinyalleri yakalarsanız pompayı kurtarabilirsiniz:

• Anormal ses: Uğultu, tıkırtı, metalik sürtünme sesi. Sağlıklı pompa neredeyse sessiz çalışır.
• Titreşim artışı: Cihazda eskisinden fazla titreşim.
• Isınma: Pompa gövdesi normalden çok daha sıcaksa dikkat.
• Debinin düşmesi: Su eskisi kadar güçlü dolaşmıyorsa devrede bir direnç doğmuştur.
• Tekrarlayan E6 alarmı: Akış alarmının sık gelmesi, pompanın zorlandığının habercisidir.
• Yanık kokusu: Bu artık son uyarıdır. Kokuyu aldıysanız cihazı derhal durdurun.

Pompa yandıysa: sadece değiştirmek yeterli mi?

Hayır. Bu, koruma camını değiştirip focus lense bakmamakla aynı hatadır.

Pompa bir sebeple yandıysa ve siz sadece pompayı değiştirirseniz, yeni pompa aynı sebebe teslim olur. Kuru çalıştıran kaçak duruyorsa yeni pompa da kuru çalışır. Devre tıkalıysa yeni pompa da zorlanır. Kireç varsa yeni çark da kireçlenir.

Doğru yaklaşım: pompayı yakan kök sebebi bulmak. Devre suyla dolu muydu, kaçak var mı, filtre ve hortumlar açık mı, su kalitesi nasıl, voltaj sağlıklı mı? Bunlar netleşmeden takılan pompa, bir sonraki arızaya kadar sayılı gün çalışır.

Pompayı yakmamak için: pratik önlemler

• Her açılıştan önce tank su seviyesini kontrol edin. Kuru çalışmayı önleyen tek alışkanlık budur.
• Musluk suyu kullanmayın. Uygun suyla kireç ve tortu birikimini baştan engellersiniz.
• Hortumları günlük gözle takip edin. Ezik ve kıvrım, hem akışı keser hem pompayı zorlar.
• Filtreyi düzenli temizleyin, suyu periyodik değiştirin. Devreyi açık tutmak pompanın yükünü hafifletir.
• E6 alarmını asla susturup geçmeyin. Akış alarmı, pompanın "zorlanıyorum" demesidir.
• Anormal sesi ciddiye alın. Ses veren pompa, yanmadan önce size zaman tanıyor demektir.
• Voltaj sorunlu bir atölyeyseniz elektrik tarafını bir kez kontrol ettirin; oynak voltaj sadece pompayı değil tüm cihazı yıpratır.

Neden pompa arızası servis işidir?

Pompa değişimi görünürde basittir, ama işin can alıcı kısmı değişimin kendisi değil, pompayı neyin yaktığının tespitidir. Kök sebebi bulmadan yapılan değişim para ve zaman kaybıdır. Ayrıca yanan bir motor, elektrik tarafında da sorun bırakmış olabilir; devreye enerji vermeden önce bunun kontrol edilmesi gerekir.

Sahada önce pompayı yakan sebebi ayrıştırıyoruz — kuru çalışma mı, tıkanma mı, elektrik mi, mekanik ömür mü — sonra hem sebebi gideriyor hem pompayı değiştiriyoruz. Böylece ikinci pompa aynı yoldan gitmiyor.

Servis talebi

Chiller pompanız yandıysa veya yanma belirtisi (ses, ısınma, tekrarlayan akış alarmı) veriyorsa bize şunları iletin:

1. Chiller markası ve modeli — etiket fotoğrafı
2. Belirti — pompa hiç dönmüyor mu, ses mi veriyor, koku mu var
3. Ekrandaki alarm kodu varsa fotoğrafı
4. Bağlı olduğu lazer makinesinin markası ve gücü
5. Son zamanlarda su takviyesi, kaçak veya voltaj sorunu yaşadıysanız notu

İlk değerlendirmeyi yapıp pompanın gerçekten yanıp yanmadığını, yandıysa sebebini ve işlemin sahada mı yoksa atölyede mi çözüleceğini net şekilde söyleyelim.

technicallaser.com